Đến lượt Hồ Văn Khoa bị truy tìm

Lâm Trực@

Không phải mọi buổi livestream đều kết thúc bằng vài triệu lượt xem hay những tràng cười của cư dân mạng. Có những buổi phát trực tiếp lại kết thúc bằng quyết định khởi tố, quyết định truy tìm và những buổi làm việc với cơ quan điều tra. Vụ việc Công an tỉnh Bắc Ninh phát thông báo truy tìm Hồ Văn Khoa là một diễn biến như thế.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, Hồ Văn Khoa, 34 tuổi, người từng xuất hiện cùng Nguyễn Văn Hợi (Khánh Sky) trong vụ đến xưởng của ông Trần Đình Tiệp (thường được biết đến với tên gọi “Vua Quạt”), đang bị truy tìm để phục vụ điều tra vụ việc có dấu hiệu của tội Gây rối trật tự công cộng. Trước đó, Khoa cùng Khánh Sky bị cho là đã đến tận nơi dùng lời lẽ chửi bới, đe dọa và livestream toàn bộ sự việc lên mạng xã hội, khiến gia đình ông Tiệp gửi đơn tố giác.

Điều đáng nói là nguyên nhân của câu chuyện lại bắt đầu từ một cuộc tranh luận về… làm từ thiện. Sau phát ngôn của Huấn “Hoa Hồng” rằng sẽ bỏ ra số tiền gấp ba lần khoản quyên góp của người khác, ông Trần Đình Tiệp công khai chứng từ chuyển 1 tỷ đồng hỗ trợ đồng bào vùng thiên tai. Khi doanh nghiệp của gia đình ông Tiệp được xác nhận đã ủng hộ tổng cộng 1,1 tỷ đồng, dư luận đặt câu hỏi bao giờ lời hứa “gấp ba” sẽ được thực hiện. Thay vì khép lại bằng một lời giải thích ôn hòa, mâu thuẫn lại bị đẩy lên cao trào bằng những màn đấu khẩu trên mạng rồi kéo ra đời thực.

Đó là điểm đáng suy ngẫm nhất của vụ việc. Mạng xã hội vốn chỉ là không gian giao tiếp, nhưng ngày càng có không ít người biến nó thành một “võ đài”. Hôm nay livestream thách thức, ngày mai kéo nhau đến tận nhà đối phương để quay tiếp tập mới. Người xem càng đông, lượng tương tác càng lớn thì sự quá khích càng được kích thích. Ranh giới giữa “làm nội dung” và hành vi vi phạm pháp luật cũng vì thế mà bị nhiều người cố tình xóa nhòa.

Nhưng thuật toán của mạng xã hội có thể thưởng cho một video hàng triệu lượt xem, còn pháp luật thì không thưởng cho những màn gây náo loạn. Khi hành vi vượt khỏi giới hạn của quyền tự do ngôn luận để xâm phạm trật tự công cộng, đe dọa người khác hoặc ảnh hưởng đến an ninh, mọi lượt thích và lượt chia sẻ đều không thể trở thành lá chắn pháp lý.

Hồ Văn Khoa không phải cái tên xa lạ trong thế giới “giang hồ mạng”. Trước đây, Khoa từng nhiều lần tham gia các cuộc khẩu chiến trên mạng xã hội. Năm 2021, sau mâu thuẫn với Dương Minh Tuyền, Khoa mang theo súng cùng một người khác đến Hải Dương, nổ nhiều phát đạn vào ô tô của đối phương rồi bỏ trốn trước khi ra đầu thú. Sau đó, Khoa bị Tòa án tuyên phạt 39 tháng tù về các tội Gây rối trật tự công cộng và Cố ý làm hư hỏng tài sản. Trước đó nữa, người này cũng từng nhận bản án 14 tháng tù về tội Cưỡng đoạt tài sản.

Một tiền án chưa đủ để khép lại hình ảnh “đại ca mạng”. Và khi một người vẫn tiếp tục lựa chọn cách giải quyết mâu thuẫn bằng việc phô diễn sức mạnh, bằng đám đông, bằng camera điện thoại thay vì bằng pháp luật, thì cái giá phải trả thường chỉ còn là vấn đề thời gian.

Điều đáng tiếc là những nhân vật như vậy vẫn có không ít người tung hô. Mỗi cuộc chửi bới được cắt thành clip. Mỗi lần kéo đến nhà người khác được biến thành “content”. Mỗi màn thách thức lại có hàng nghìn bình luận cổ vũ. Chính sự hiếu kỳ của một bộ phận người xem vô tình nuôi dưỡng thứ văn hóa lệch chuẩn, nơi sự hung hăng được coi là bản lĩnh và sự ồn ào được đánh đồng với sức ảnh hưởng.

Pháp luật không xử lý ai vì họ nổi tiếng trên mạng, cũng không ưu ái ai vì có nhiều người theo dõi. Khi hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người đó sẽ phải chịu trách nhiệm như bất kỳ công dân nào khác. Thông báo truy tìm Hồ Văn Khoa vì thế không chỉ phục vụ một vụ điều tra cụ thể mà còn là lời nhắc rằng không gian mạng không phải vùng miễn trừ pháp luật, còn chiếc điện thoại dùng để livestream cũng không thể biến hành vi sai trái thành một màn trình diễn vô hại.

Đến một lúc nào đó, những người từng quen sống bằng các cuộc khẩu chiến trên mạng sẽ phải hiểu rằng, lượt xem có thể mang lại danh tiếng nhất thời, nhưng hồ sơ điều tra và bản án của tòa án mới là những thứ lưu lại lâu nhất.