Xuyên Việt trong 12 giờ: Trái tim hồi sinh giữa mùa Tết và cú bứt tốc của y học Việt Nam

Lâm Trực@

Giữa không khí rộn ràng đầu năm, khi nhiều gia đình còn đang sum vầy bên mâm cơm Tết, một hành trình khác âm thầm diễn ra – hành trình chạy đua từng phút để giành lại sự sống cho một cậu bé 11 tuổi suy tim giai đoạn cuối. Và ở trung tâm của cuộc chạy đua ấy là các bác sĩ của Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cùng mạng lưới điều phối tạng quốc gia.

Chiều mồng 6 Tết, thông tin từ Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia báo về một nguồn tim hiến phù hợp tại Bệnh viện Bạch Mai. Nhưng đây không phải là một “ca chờ đủ điều kiện rồi mới làm”. Tình trạng người hiến không ổn định, thời gian vàng cực ngắn. Nếu chậm trễ, chất lượng tạng có thể bị ảnh hưởng. Từng phút lúc này quý hơn vàng.

Chỉ hơn một giờ sau khi kích hoạt quy trình khẩn cấp, ê-kíp phẫu thuật đã sẵn sàng lên chuyến bay gần nhất ra Hà Nội. Những cuộc hẹn đầu năm, những kế hoạch cá nhân… tất cả gác lại. Khi sự sống đang chờ phía trước, không có lý do nào đủ lớn để chần chừ.

Rạng sáng mồng 7 Tết, trái tim hiến tặng hạ cánh xuống Thành phố Hồ Chí Minh. Sự phối hợp thần tốc giữa hàng không, y tế và lực lượng chức năng giúp hành trình vận chuyển diễn ra chính xác đến từng phút. Từ sân bay về bệnh viện, từng cung đường được mở lối. Đó không chỉ là một chuyến xe chở tạng – đó là chuyến xe chở hy vọng.

Khoảng 4 giờ 45 phút sáng, trái tim mới đập trở lại trong lồng ngực bệnh nhi. Nhịp đập đều đặn ấy không chỉ là tín hiệu sinh tồn, mà còn là minh chứng cho một điều: y học Việt Nam đã bước sang một nấc thang mới.

Nhưng nếu chỉ nhìn đây là “ca ghép tim thứ 9” thì chưa đủ. Câu chuyện này phản ánh một hệ sinh thái khoa học – kỹ thuật – tổ chức đang vận hành ngày càng mượt mà.

Thứ nhất là năng lực chuyên môn. Ghép tim không đơn thuần là phẫu thuật. Đó là bài toán tổng hợp của tim mạch, gây mê hồi sức, miễn dịch học, kiểm soát nhiễm khuẩn và theo dõi hậu ghép dài hạn. Mỗi sai số dù rất nhỏ đều có thể trả giá bằng tính mạng.

Thứ hai là công nghệ và quản trị thời gian. Từ đánh giá người hiến, lựa chọn người nhận phù hợp, bảo quản tạng, vận chuyển xuyên Việt đến phẫu thuật và hồi sức – tất cả phải chạy trên cùng một “đường ray đồng bộ”. Đây chính là nơi y học giao thoa với logistics, hàng không, dữ liệu và điều phối liên ngành. Không còn là câu chuyện của một bệnh viện đơn lẻ, mà là sức mạnh của cả một hệ thống.

Thứ ba là văn hóa cộng đồng. Trong khoảnh khắc mất mát, gia đình người hiến đã đưa ra một quyết định đầy nhân văn: trao đi sự sống. Mỗi ca ghép thành công không chỉ là thành tựu kỹ thuật, mà còn là kết tinh của lòng vị tha. Khi tinh thần hiến tạng lan tỏa, xã hội cũng trưởng thành hơn trong cách nhìn về sự sống và cái chết.

Những con số cũng biết nói. Đến nay, bệnh viện đã thực hiện hơn 200 ca ghép tạng, bao gồm ghép thận, ghép gan và ghép tim. Đó không phải là “ăn may vài ca thành công”, mà là kết quả của một quá trình bền bỉ xây dựng đội ngũ chuyên gia, chuẩn hóa quy trình, đầu tư thiết bị và làm chủ kỹ thuật cao.

Điều đáng nói hơn: ca ghép diễn ra xuyên Tết. Khi nhiều nơi hoạt động cầm chừng, hệ thống ghép tim vẫn vận hành ở trạng thái sẵn sàng cao nhất. Điều này cho thấy sự chuyên nghiệp và cam kết của ngành y tế Việt Nam – không có “giờ hành chính” cho sự sống.

Câu chuyện trái tim xuyên Việt lần này vì thế không chỉ là một bản tin y khoa. Nó là thông điệp mạnh mẽ rằng Việt Nam hoàn toàn có thể làm chủ những kỹ thuật đỉnh cao, nếu có sự đầu tư đúng hướng và sự phối hợp liên ngành hiệu quả. Nó cũng nhắc chúng ta rằng phía sau mỗi ca mổ thành công là hàng chục con người thầm lặng, là những chuyến bay đêm, là những cung đường được mở lối, là những quyết định nhân văn trong giờ phút đau thương.

Một trái tim đã ngừng đập ở Hà Nội, nhưng lại hồi sinh ở Thành phố Hồ Chí Minh. Giữa những ngày đầu xuân, đó có lẽ là lời chúc năm mới ý nghĩa nhất: sự sống luôn có cơ hội, khi con người không ngừng nỗ lực vì nhau.