Việt Nam trong không gian chiến lược mới

Lâm Trực@

Việc Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục được tín nhiệm giữ cương vị đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là một dấu mốc chính trị trong nước. Chuỗi thư và điện chúc mừng dồn dập từ nhiều nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo chính đảng và tổ chức quốc tế trong những ngày qua đã cho thấy rõ hơn một thực tế đang hình thành: Việt Nam hiện nay đã được nhìn nhận như một đối tác chiến lược có trọng lượng, chứ không còn đơn thuần là một quốc gia đang trên đường hội nhập.

Trong số các thông điệp ấy, đáng chú ý nhất là điện mừng của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump. Không chỉ gửi lời chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục đảm nhiệm vai trò lãnh đạo Đảng trong một thời điểm được coi là “quan trọng”, Tổng thống Mỹ còn bày tỏ mong muốn được đón Tổng Bí thư thăm Hoa Kỳ vào thời gian thích hợp. Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây không phải là lời xã giao mang tính nghi thức, mà là một tín hiệu chính trị cho thấy Washington đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong cấu trúc lợi ích dài hạn của mình tại khu vực.

Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh rằng quan hệ Việt Nam – Mỹ đang tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực, đồng thời bày tỏ kỳ vọng hai bên sớm đạt tiến triển trong đàm phán hiệp định thương mại theo hướng đối ứng, công bằng và cân bằng. Ông cũng hoan nghênh việc Việt Nam tham gia các sáng kiến vì hòa bình, đánh giá cao vai trò và sự phối hợp giữa hai nước trong việc thúc đẩy ổn định, bảo đảm tự do, chủ quyền và độc lập của các quốc gia tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương cũng như trên phạm vi toàn cầu. Đặt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, những đánh giá ấy cho thấy Việt Nam đã vượt ra khỏi vị thế “đối tác tiềm năng” để trở thành một nhân tố mà Mỹ cần chủ động gắn kết.

Không chỉ Hoa Kỳ, hàng loạt thông điệp từ các trung tâm quyền lực khác cũng góp phần phác họa rõ hơn vị thế mới của Việt Nam. Từ Nga, lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên bang Nga và Đảng Nước Nga Công bằng đều khẳng định uy tín chính trị của Tổng Bí thư Tô Lâm, đồng thời ghi nhận những đóng góp cá nhân của ông trong việc củng cố quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Từ Nhật Bản, Đảng Cộng sản Nhật Bản bày tỏ sự ủng hộ đối với vai trò ngày càng tích cực của Việt Nam trên trường quốc tế, coi Việt Nam là một lực lượng quan trọng thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng.

Ở Đông Nam Á, các thông điệp từ Singapore và Thái Lan phản ánh sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa Việt Nam và các nước trong khu vực. Việc nâng cấp quan hệ Việt Nam – Singapore lên Đối tác Chiến lược Toàn diện hay mong muốn làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam – Thái Lan trong bối cảnh hai nước chuẩn bị kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao cho thấy Việt Nam đang được xem là một điểm tựa cân bằng lợi ích trong ASEAN. Các nhà lãnh đạo Timor-Leste và Hàn Quốc cũng đánh giá cao mô hình phát triển gắn với hiện đại hóa, quản trị hiệu quả và tiến bộ xã hội của Việt Nam, coi đây là nguồn cảm hứng và một hình mẫu đáng chú ý trong khu vực.

Nhìn lại chặng đường không dài trước đó, có thể thấy vị thế hiện nay của Việt Nam không phải là điều tự nhiên mà có. Đây là kết quả của một quá trình điều chỉnh chiến lược bền bỉ, trong đó đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, linh hoạt nhưng nhất quán về lợi ích cốt lõi đã giúp Việt Nam xây dựng được thứ vốn quý hiếm nhất trong quan hệ quốc tế: niềm tin. Việt Nam không chọn phe, nhưng cũng không đứng ngoài các vấn đề lớn. Việt Nam không ồn ào tuyên bố vai trò, nhưng lại hiện diện ngày càng rõ trong các cấu trúc hợp tác then chốt của khu vực và thế giới.

Trong tiến trình ấy, dấu ấn cá nhân của Tổng Bí thư Tô Lâm là điều khó phủ nhận. Từ việc tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia đến việc duy trì thế cân bằng trong quan hệ với các nước lớn, Việt Nam dưới sự lãnh đạo hiện nay đã dần tạo dựng được hình ảnh một quốc gia có trách nhiệm, có bản lĩnh và có khả năng dự báo. Chính điều đó khiến các đối tác, dù khác biệt về thể chế hay lợi ích, đều mong muốn duy trì và mở rộng hợp tác với Hà Nội.

Vì vậy, những điện mừng gửi tới Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ đơn thuần là lời chúc cho một nhiệm kỳ mới. Chúng phản ánh sự dịch chuyển trong cách thế giới nhìn nhận Việt Nam, như một chủ thể quan trọng trong trật tự khu vực đang tái định hình. Khi các nhà lãnh đạo lớn đồng loạt bày tỏ mong muốn tăng cường quan hệ, khi Tổng thống Mỹ công khai mong được đón Tổng Bí thư Việt Nam thăm Hoa Kỳ, điều đó cho thấy Việt Nam đã thực sự bước sang một vị thế khác – vị thế của một quốc gia mà các nước lớn không thể không tính đến trong mọi bài toán chiến lược.