Nửa đầu 2026 và lời hẹn trước đường băng

Lâm Trực@

Có những công trình sinh ra để đo tầm vóc một quốc gia. Cũng có những công trình sinh ra để thử thách thần kinh của quốc gia ấy. Sân bay Long Thành thuộc cả hai loại.

Tại phiên họp lần thứ 23 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia ngành giao thông, Thủ tướng Phạm Minh Chính không nói vòng vo. Ông yêu cầu giai đoạn 1 của Cảng hàng không quốc tế Long Thành phải hoàn thành trong nửa đầu năm 2026. Không phải “cố gắng”, không phải “phấn đấu”, mà là phải xong. Và đi cùng với mốc thời gian ấy là một nguyên tắc: sai phạm thì xử lý nghiêm theo pháp luật, nhưng tuyệt đối không để dự án bị ách tắc.

Lời nhắc ấy không phải vô cớ. Bên cạnh những kết quả đã đạt được, vẫn còn những khâu chậm trễ: lập, trình, phê duyệt chủ trương đầu tư; giải phóng mặt bằng chưa đạt yêu cầu tiến độ. Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu rút kinh nghiệm một cách nghiêm túc – thứ nghiêm túc không nằm trên giấy mà phải hiện lên bằng khối lượng công việc hoàn thành.

Với Long Thành, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, đặc biệt là ACV, rà soát toàn bộ phần việc còn lại, lập kế hoạch chi tiết, tổ chức thi công khoa học, hợp lý. Trách nhiệm không chỉ trước Chính phủ mà trước Nhân dân. Tiến độ, chất lượng, an toàn – ba chữ ấy đặt cạnh nhau như một cam kết.

Câu chuyện không dừng ở Long Thành. Các tuyến cao tốc đã thông xe kỹ thuật dịp 19/12/2025 được yêu cầu hoàn thiện đồng bộ để sớm đưa vào khai thác. TP.HCM cùng các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đồng Nai, Đồng Tháp, Cần Thơ, An Giang, Tây Ninh phải xem đây là nhiệm vụ chính trị hàng đầu. Nhà thầu phải huy động tối đa tài chính, máy móc, thiết bị; tổ chức thi công “3 ca 4 kíp”, vượt qua cả thời tiết lẫn thói quen trì trệ.

Bộ Xây dựng được giao chỉ đạo hoàn tất các hạng mục còn lại như đường gom, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí, kiểm soát tải trọng, hệ thống ITS… tại các dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông và các dự án đã thông xe kỹ thuật. Làm xong không chỉ để báo cáo, mà để người dân đi lại an toàn, thuận tiện.

Các dự án phục vụ APEC cũng được thúc tiến. Hà Nội và Bắc Ninh phải hoàn tất phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường nối sân bay Gia Bình trong tháng 2. Bộ Công an và Bộ Xây dựng phối hợp để sớm triển khai dự án Sân bay Gia Bình. Ở phía Nam, An Giang phải kiểm soát chặt chất lượng và an toàn khi mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Phú Quốc, bảo đảm tiến độ khai thác.

Những dự án đang chuẩn bị đầu tư được yêu cầu rà soát lại phương án nâng cấp các tuyến cao tốc theo đúng quy mô phân kỳ. Quảng Trị được giao nghiên cứu ưu tiên tuyến cao tốc nối cảng Mỹ Thủy đến cửa khẩu La Lay trong kế hoạch trung hạn 2026–2030. TP.HCM phải hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư dự án TP.HCM – Mộc Bài trong tháng 4. Bắc Ninh cần bàn giao phần mặt bằng còn lại của dự án thành phần 3, đường Vành đai 4 vùng Thủ đô trong quý I/2026.

Vật liệu xây dựng – thứ tưởng nhỏ nhưng đủ làm chậm cả nghìn tỷ đồng – cũng được nhắc tới. Hà Nội, Bắc Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long phải cấp phép, nâng công suất mỏ theo cơ chế đặc thù để bảo đảm nguồn đắp nền đường cho Vành đai 4 và các cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, Mỹ Thuận – Cần Thơ. Không để thiếu đất, thiếu đá trở thành lý do của sự trì hoãn.

Bộ Xây dựng tiếp tục phải đốc thúc thi công “3 ca 4 kíp”. Các địa phương có cao tốc đi qua phối hợp Bộ Công an bảo đảm an ninh, ngăn chặn trộm cắp tại công trường – bởi một thanh sắt bị mất cũng có thể kéo lùi cả tiến độ.

Các cảng biển lớn như Cái Mép – Thị Vải, Lạch Huyện, Liên Chiểu… được yêu cầu đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, sớm hoàn thành để thúc đẩy kinh tế. Các sân bay Quảng Trị, Phù Cát, Côn Đảo, Thổ Chu… phải được cải tạo, mở rộng đúng tiến độ, nhưng không đánh đổi chất lượng và an toàn bay.

Trong tất cả những mệnh lệnh ấy, có một sợi chỉ đỏ: kỷ luật đi cùng phát triển. Làm nhanh nhưng không ẩu. Xử lý sai phạm nhưng không để công trình dừng lại. Đường băng chưa hoàn thành, nhưng thời hạn đã hạ cánh.

Nửa đầu năm 2026 không chỉ là một mốc thời gian. Nó là lời hẹn giữa Nhà nước và người dân. Và trong những lời hẹn lớn, điều còn lại sau cùng không phải là bản báo cáo, mà là niềm tin.