Xe khách 41 chỗ chở 72 người: Phạt gần 200 triệu và câu chuyện lòng tham sau vô lăng

Lâm Trực@

Đêm xuống, quốc lộ hun hút. Một chiếc xe giường nằm 41 chỗ rời Hà Giang về Hải Phòng, nhưng trên xe có tới 72 hành khách. Không gian vốn thiết kế cho bốn mươi mốt giường, thêm một ghế ngồi và một tài xế, nay bị lấp kín bởi hơn ba mươi người vượt quá quy định. Con số ấy đủ để nói lên mức độ rủi ro.

Khoảng 22 giờ ngày 10/2, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 5, Phòng CSGT Công an TP Hải Phòng, dừng kiểm tra xe biển số 23B-004.94 sau phản ánh gửi qua kênh Zalo của Cục trưởng Cục CSGT. Tài xế Hà Quang Hiệu, sinh năm 1983, trú xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh, xuất trình đầy đủ giấy tờ. Tuy nhiên, thực tế trên xe có 72 hành khách, vượt xa số chỗ được phép.

Cơ quan chức năng lập biên bản hành vi chở quá số người theo điểm 4 khoản 4 Điều 20 Nghị định 168. Chủ phương tiện cũng bị xử lý theo khoản 6 Điều 32 vì giao xe cho người làm công thực hiện vi phạm. Tổng mức phạt đối với tài xế và chủ xe là 193,5 triệu đồng, kèm hình thức tước phù hiệu hai tháng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Sau những con số xử phạt là câu chuyện về lợi nhuận và sự thỏa hiệp. Với hành trình hơn 300 km, mỗi hành khách thêm vào đồng nghĩa với khoản thu không nhỏ. Hơn ba mươi người vượt quá quy định là một phần doanh thu đáng kể. Khi lợi nhuận được đặt cao hơn an toàn, chiếc xe không còn đơn thuần là phương tiện vận tải mà trở thành công cụ tối đa hóa tiền bạc, bất chấp rủi ro.

Điều đáng nói, sự vi phạm ấy không thể tồn tại nếu thiếu sự dễ dãi của hành khách. Nhiều người biết xe đông, biết chật chội, vẫn chấp nhận lên đường vì sợ lỡ việc, vì cần về nhà gấp. Sự chấp nhận ấy vô tình tiếp tay cho sai phạm. Khi nhu cầu không đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn, thị trường sẽ chiều theo cách dễ dãi nhất.

Đáng lo hơn, khi xe bị dừng kiểm tra, xuất hiện ý kiến cho rằng lực lượng chức năng “thiếu tình người”, “làm khó dân”, rằng nhà xe cũng chỉ “kiếm ăn”. Lập luận này đánh tráo khái niệm. Kiếm ăn không thể là lý do để đặt hàng chục sinh mạng vào nguy cơ. Tình người không thể đồng nghĩa với việc bỏ qua vi phạm đã được pháp luật quy định rõ ràng.

Dư luận nhiều khi nhạy cảm với sự bất tiện trước mắt hơn là hiểm họa lâu dài. Bị chậm chuyến, bị kiểm tra giữa đêm dễ gây bức xúc tức thời, trong khi nguy cơ tai nạn lại bị xem như điều xa vời. Chính tâm lý đó khiến kỷ cương giao thông trở nên mong manh nếu thiếu sự kiên quyết thực thi.

Điểm tích cực là vụ việc được phát hiện từ phản ánh của người dân qua kênh trực tuyến. Điều đó cho thấy giám sát xã hội đang phát huy tác dụng. Khi thông tin được tiếp nhận và xử lý kịp thời, pháp luật không còn là khẩu hiệu mà trở thành hành động cụ thể.

Gần 200 triệu đồng tiền phạt, hai tháng tước phù hiệu, bốn điểm bị trừ chỉ là chế tài pháp lý. Cái giá lớn hơn là uy tín và niềm tin của hành khách. Một doanh nghiệp vận tải nếu coi nhẹ an toàn sẽ tự loại mình khỏi thị trường.

Câu chuyện xe khách 41 chỗ chở 72 người không chỉ là một vụ vi phạm giao thông. Đó là lời cảnh tỉnh về ranh giới giữa mưu sinh và đạo lý, giữa cảm thông và dung túng. Pháp luật không nhằm làm khó ai, mà để bảo vệ chính những con người đang đặt cược tính mạng mình trên mỗi chuyến xe đêm.